Park Kulturowy w Rybniku: pierwsze efekty zmian w centrum miasta

Od 1 czerwca 2024 roku funkcjonuje Park Kulturowy w Rybniku, który ma na celu uporządkowanie przestrzeni miejskiej oraz wprowadzenie jednolitych zasad dla wszystkich użytkowników historycznego centrum. Choć pełne efekty zmian będą widoczne dopiero po jakimś czasie, pierwsze działania już zostały zrealizowane.

Ochrona zabytków i przestrzeni miejskiej

Park kulturowy to jedna z pięciu form prawnej ochrony zabytków w Polsce. W przeciwieństwie do tradycyjnej ochrony zabytków, która koncentruje się na pojedynczych obiektach, Park Kulturowy obejmuje ochroną cały obszar. Zawiera on zabytkowe budynki, układ urbanistyczny, współczesną zabudowę oraz tereny zielone. Ma to na celu zachowanie unikalnego charakteru centrum Rybnika i stworzenie przestrzeni przyjaznej zarówno mieszkańcom, jak i turystom.

Konkretnych działań i liczb

Zgodnie z uchwałą o Parku Kulturowym, Miasto prowadzi intensywny dialog z przedsiębiorcami działającymi w centrum, aby dostosować ich działalność do nowych zasad. Efektem tych rozmów jest wydanie przez Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków 92 pozytywnych opinii dotyczących reklam.

Dodatkowo, Miasto zwiększyło budżet przeznaczony na dotacje związane z ochroną dziedzictwa i estetyką przestrzeni. Na lata 2023–2025 przeznaczono 4 145 944 zł na ten cel. Nowe regulacje są również egzekwowane przez straż miejską, która przeprowadziła 57 interwencji, udzieliła 55 pouczeń i nałożyła 2 mandaty.

Równe zasady dla wszystkich

Jednym z kluczowych założeń Parku Kulturowego jest wprowadzenie równych zasad dla wszystkich użytkowników przestrzeni w centrum Rybnika. Wcześniej właściciele obiektów zabytkowych musieli spełniać bardziej restrykcyjne wymagania, podczas gdy sąsiednie budynki podlegały łagodniejszym regulacjom. Teraz przepisy dotyczące reklam, szyldów i zagospodarowania przestrzeni są ujednolicone.

Zmiany sprzyjają również lokalnym przedsiębiorcom. Park Kulturowy eliminuje handel obwoźny i działalność sezonową prowadzoną w bramach, przejściach czy z pojazdów. Zamiast tego promowane są stabilne, lokalne biznesy, które płacą podatki w Rybniku.

Korzyści finansowe dla przedsiębiorców

Choć wiele osób obawiało się, że Park Kulturowy wiązać się będzie z wysokimi wydatkami, okazuje się, że zmiany wprowadzają raczej niższe koszty. Ograniczenie liczby reklam oraz dopuszczenie prostych form oznakowania sprawiają, że przedsiębiorcy nie muszą ponosić kosztów remontów ani wymiany szyldów. Wiele lokali już skonsultowało swoje szyldy z konserwatorem zabytków, a pierwsze efekty nowych wytycznych są widoczne w centrum miasta.